Wie is Erno Das?

Erno Das is misschien al een bekende naam voor jou. Je hebt hem mogelijk ontmoet op de set als gaffer of omdat je lampen hebt gehuurd bij zijn bedrijf Lux & Co. Misschien heb je zelfs gebruikgemaakt van de door hem ontworpen lamp, speciaal geproduceerd voor ArriRental, die modulair in sterkte op te bouwen is. Of je leert hem binnenkort kennen in zijn rol bij het recent opgerichte BFF (Branchevereniging Facilitaire Bedrijven Filmindustrie), de belangenvereniging voor ondernemers die materialen en diensten leveren voor Nederlandse filmsector. Hij beschikt over een schat aan ervaring die hij graag deelt, soms tot ergernis van anderen, maar hij blijft vastberaden:

“Ik wil beter! Altijd, dat zit in mij.”

Waarom is duurzaam filmen zo belangrijk?

“Het uitgeven van publiek geld zou samen moet gaan met de verantwoordelijkheid om het milieu zo min mogelijk te schaden, net zoals dit van andere sectoren wordt verwacht.” De Nederlandse filmsector kan volgens hem nog grote stappen zetten op dit gebied. “Ik denk dat wij als facilitaire bedrijven, sinds kort verenigd in de Branchevereniging facilitaire bedrijven Filmindustrie (BFF), hieraan kunnen bijdragen door partijen te informeren over onze visie op verduurzaming. Wat kunnen we veranderen in ons gedrag en aanpak? En natuurlijk wat kost dat dan eigenlijk? We zijn uiteindelijk gezamenlijk verantwoordelijk voor de verduurzaming van onze sector.”

Hoe zouden we de sector kunnen verduurzamen?

Beperking

Het opleggen van beperkingen kan rust brengen in een sector die onder druk staat: “De ambitie in de culturele sector is vaak groter dan het budget.” Daarbinnen zou duurzaamheid het uitgangspunt van een productie moeten zijn. Vandaar uit moeten alle keuzes binnen een productie worden gemaakt. Alles wat hier niet binnen past, doet gewoon niet meer mee. Dat kan inderdaad betekenen dat je geen 18kW meer meeneemt. Er zijn ondertussen echt al wel alternatieven beschikbaar die (bijna) hetzelfde kunnen doen.

Makers zouden zich flexibeler kunnen opstellen bij het huren van materiaal. We zien als licht verhuurder bijvoorbeeld dat Gaffers hun eigen voorkeur hebben voor lampen van één bepaald merk terwijl die bijna hetzelfde zijn als die van een ander merk. “Op het moment dat we daar volledig in mee zouden gaan dan zouden we twee keer zoveel apparatuur nodig hebben waarvan de helft in de schappen blijft staan – dat is zeer inefficiënt.” Er vindt nog steeds een grote transitie plaats van conventioneel licht naar led-licht. De kleine lampjes zijn ondertussen wel vervangen maar nu gaan we de grotere lampen nog vervangen. Dat biedt nieuwe mogelijkheden, maar is, vooral voor die grotere armaturen een kostbaar traject.

Planning

Wij worden, net als zzp-ers, in onze industrie gebruikt als flexibele schil. Wij draaien op voor de flexibiliteit in de planning van de producent. “We starten de productie toch twee weken later”, “We draaien deze twee draaidagen even om”, “De acteur heeft z’n arm gebroken; we draaien de komende twee weken even niet”. Het zijn maar een paar voorbeelden waarbij van de leveranciers en zelfstandigen die bijdragen aan een productie (financiële) flexibiliteit wordt verwacht.

Dat, in combinatie met boekingen die maar later en later worden bevestigd, is niet duurzaam. “We zijn al lang blij als we op de vrijdag voorafgaand aan de eerste draaidag op maandag een akkoord krijgen voor een serie of film. Negen van de tien keer hebben wij dan al heel veel voorbereid, zonder dat we weten of het daadwerkelijk doorgaat”. Dat is inefficiënt en niet duurzaam. “Als je kijkt hoe wij ons bedrijf hier draaien: het zou voor een groot bedrijf permanent crisismanagement zijn”.

Duurzaam produceren vraagt vooral om goede voorbereiding. Een planning die ruim(er) van tevoren vaststaat is daarvan het begin, dat geeft houvast. Maar ook de keuze voor een locatie is daar een van. “Realiseer je dat een locatie op 1-hoog met de ramen op het zuiden een mega-job kan zijn voor het licht. Terwijl een locatie op de begane grond met ramen op het noorden zoveel eenvoudiger en goedkoper kan zijn. Ook dat is verduurzamen. De locatie bepaalt de hoeveelheid apparatuur, heel simpel.”

Camerapersonen zijn hier als technisch directeur van een productie belangrijk; ze geven leiding aan de gehele technische crew van de film. “Ze zijn daarmee medebepalend voor het duurzame karakter van een film. De producent moet, juist samen met hen, elke keer duurzaamheid centraal zetten om een oplossing te vinden voor een duurzaamheidsvraagstuk. De keuze voor duurzaam filmen wordt in een organisatie top-down geïnitieerd. Dat je daarbij als camera departement soms over je eigen ego heen moet stappen is logisch. Het hoeft niet altijd groots in aanpak te zijn, het is geen geheim; zonder licht kun je ook prachtig filmen.”

Opschalen

Erno ziet kansen in samenwerking en opschalen binnen de facilitaire sector: “De Nederlandse markt is veel te klein voor individuele innovatie. Georganiseerde samenwerking, bijvoorbeeld voor transport van materialen, zou efficiëntie bevorderen. Bundel het transport in toekomstige elektrische voertuigen en organiseer het gezamenlijk. Dit is natuurlijk minder flexibel maar lost de grootste problemen op.” Hij ziet hierin ook een kans voor ondernemers om te investeren in elektrische voertuigen speciaal voor de filmsector.

Vertrouwen

Voor een succesvolle verduurzaming is er volgens Erno meer vertrouwen nodig in de sector: “Vertrouwen in elkaars goede intenties en expertise is essentieel. De jongere generatie is flexibeler, maar ervaring mag niet worden onderschat. Er is nog te vaak sprake van wantrouwen, wat samenwerking belemmert. Door meer te communiceren, kunnen we elkaar beter begrijpen en samenwerken aan een duurzamere toekomst.”

Tips van Erno!

Vergroot je kennis en wees nieuwsgierig

Erno vertelt over een lichtworkshop op initiatief van de vereniging DPA (Dutch Productions Association) die met een aantal leden bij hem langskwam om meer te leren over licht. “Ik heb ze onder andere uitgelegd hoe verhoudingen in energieverbruik werken en hoe je dit kunt herkennen aan de stekkers. Heel simpel, maar een goed begin en heel leerzaam.”

Wil jij dit ook voor of met je team? Neem contact op met BFF voor de mogelijkheden.

Bespaar tijd en geld door advies in te winnen

Producenten zouden baat hebben bij scriptconsulten, zoals een (externe) gaffer, of een licht verhuurbedrijf. Dit helpt om facilitaire pijnpunten vooraf te identificeren en mogelijk kosten te besparen. “Als een script leidend is hoe kan het dan dat er altijd hetzelfde bedrag per draaidag begroot wordt? De locatie bepaalt wat er qua apparatuur nodig is. Ik lees een script door en geef advies. Het maakt me niet uit met wie je het doet, als je maar advies inwint.”

Hier vind je Erno:

• Lux & Co | info@luxenco.nl | Instagram | Facebook
• Branchevereniging Facilitaire Bedrijven Filmindustrie | info@bffilm.nl